Zimne dreszcze najczęściej pojawiają się podczas infekcji, która przebiega z gorączką. Jednak nie jest to jedyna możliwa przyczyna. Jest to objaw bardzo nieprzyjemny. Dlatego wiele osób poszukuje sposobów na zimne dreszcze. Jak sobie z nimi radzić?
Zimne dreszcze to drżenie mięśni szkieletowych, któremu towarzyszy uczucie zimna. Pojawia się w wyniku pobudzenia ośrodków termoregulacji w podwzgórzu, a jego celem jest podniesienie temperatury ciała. Choć najczęściej obserwuje się je w infekcjach, mogą również towarzyszyć innym stanom chorobowym i fizjologicznym.
Uczucie zimna i dreszcze – dlaczego się pojawiają?
Uczucie zimna i dreszcze to mechanizm obronny organizmu, który pojawia się w odpowiedzi na nagły spadek temperatury ciała lub obecność czynników chorobotwórczych. Dreszcze pojawiają się także w sytuacjach silnego stresu, po spożyciu alkoholu czy przy zatruciu etanolem. Czasem są to reakcje chwilowe, ale bywa też, że ich przyczyny są poważniejsze.
W przypadku wychłodzenia, organizm próbuje przywrócić komfort cieplny poprzez mimowolne drżenie mięśni i skurcz naczyń krwionośnych, co poprawia przepływ krwi i ogrzewa ciało. Uczucie chłodu może występować także w wyniku nietolerancji zimna, co często związane jest z zaburzeniami hormonalnymi lub niedoborem niezbędnych składników odżywczych.
Ciągłe uczucie zimna – czy to może być objawem choroby?
Ciągłe uczucie zimna może być objawem choroby, zwłaszcza gdy występują dreszcze bez gorączki. W takich przypadkach warto przyjrzeć się bliżej swojemu stanowi zdrowia. Do najczęstszych przyczyn uczucia zimna należą:
● niedoczynność tarczycy – niedobór hormonów tarczycy powoduje spowolnienie metabolizmu, a to przekłada się na obniżenie temperatury ciała i ciągłe uczucie zimna;
● niedobór żelaza – anemia skutkuje zmniejszoną zdolnością krwi do transportu tlenu, co może powodować uczucie zimna i osłabienie;
● choroby nowotworowe – dreszcze i uczucie zimna mogą towarzyszyć rozpadowi guza nowotworowego, zwłaszcza w zaawansowanym stadium;
● choroby układu krążenia – zbyt niskie ciśnienie, zaburzenia krążenia i zmniejszony przepływ krwi mogą powodować uczucie zimna, zawroty głowy i osłabienie.
Dreszcze bez gorączki – co może je wywoływać?
Dreszcze bez gorączki mogą pojawiać się na skutek silnego stresu, odwodnienia, reakcji alergicznych, zaburzeń psychicznych czy lękowych. Często są przejściowe, ale ich obecność może też sugerować wczesny etap infekcji lub przewlekły stan zapalny. Nocne dreszcze mogą wskazywać na stany podgorączkowe, które nie są jeszcze wyraźnie widoczne w pomiarze temperatury.
Dreszcze i uczucie zimna – czy to zawsze infekcja?
Choć dreszcze i uczucie zimna najczęściej występują przy infekcjach, takich jak grypa, przeziębienie, zapalenie płuc czy zapalenie zatok, to nie zawsze są one jednoznacznym sygnałem infekcji. Również ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek czy zapalenie pęcherza moczowego mogą dawać podobne objawy. Charakterystyczne dla tych chorób są także bóle w dolnej części pleców, parcie na pęcherz, trudności w oddawaniu moczu i zmiany temperatury ciała.
Warto też zwrócić uwagę na objawy charakterystyczne dla innych schorzeń. Dreszcze mogą występować w przebiegu stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych czy jako efekt uboczny przyjmowanych leków. U kobiet w ciąży – szczególnie w pierwszym trymestrze – nagły atak zimna może być związany z gwałtownymi zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie kobiety.
Nietolerancja zimna – kiedy skonsultować się z lekarzem?
Nietolerancja zimna, szczególnie jeśli towarzyszy jej uczucie zimna, drgawki lub obecność dreszczy bez gorączki, może wskazywać na poważniejsze schorzenia ogólnoustrojowe. Należy skonsultować się z lekarzem, jeśli:
● uczucie zimna jest stałe i nie mija po ogrzaniu,
● dreszcze występują regularnie bez wyraźnej przyczyny,
● pojawiają się inne objawy: zmęczenie, bóle mięśni, bóle głowy, brak snu czy osłabienie,
● występują dolegliwości ze strony układu moczowego lub krążenia.
Lekarz może zlecić dodatkowe badania, np. morfologię, poziom hormonów tarczycy, badania moczu lub USG nerek, jeśli podejrzewane jest ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek.
Jak złagodzić uczucie zimna i dreszcze?
Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku infekcji wirusowych lub bakteryjnych konieczne jest wdrożenie leczenia przeciwgorączkowego, nawodnienie oraz odpoczynek. Jeśli dreszcze pojawiają się wskutek wychłodzenia, trzeba zadbać o szybkie ogrzanie organizmu – ciepła kąpiel, gorący napój, założenie dodatkowej warstwy ubrań. W przypadku powtarzających się objawów warto zadbać o regularną aktywność fizyczną, która wspomaga krążenie i termoregulację.
Czy dreszcze mogą być objawem poważnych schorzeń?
Dreszcze i uczucie zimna, zwłaszcza jeśli są nawracające lub długotrwałe, mogą być związane z chorobami przewlekłymi. W niektórych przypadkach są one pierwszym sygnałem problemów ogólnoustrojowych. Warto pamiętać, że dreszcze występują nie tylko w przebiegu infekcji, ale także w zaburzeniach metabolicznych, takich jak niedoczynność tarczycy, gdzie organizm reaguje na zaburzoną gospodarkę hormonalną poprzez obniżenie temperatury ciała.
Niektóre choroby nowotworowe również mogą objawiać się dreszczami. Dochodzi do nich często w wyniku rozpadu guza nowotworowego lub jako efekt reakcji organizmu na obecność stanu zapalnego. Inne symptomy mogą obejmować utratę masy ciała, zmęczenie, bóle kości lub mięśni oraz nocne poty. Choć nocne dreszcze nie muszą oznaczać nowotworu, ich występowanie powinno skłonić do wykonania badań diagnostycznych.
Dreszcze i zawroty głowy – kiedy mogą współwystępować?
Jeśli oprócz dreszczy pojawiają się także zawroty głowy, może to wskazywać na problemy z układem krążenia. Zbyt niskie ciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca lub odwodnienie mogą powodować takie objawy. Zawroty głowy w połączeniu z uczuciem zimna mogą również świadczyć o niedoborze żelaza, co prowadzi do anemii i ograniczenia dostarczania tlenu do tkanek. Taki stan zdecydowanie wymaga konsultacji lekarskiej.
Przyczyny uczucia zimna u kobiet
W organizmie kobiety uczucie zimna i dreszcze mogą być bardziej wyraźne w określonych fazach cyklu miesiączkowego, a także w pierwszym trymestrze ciąży, gdy dochodzi do gwałtownych zmian hormonalnych. Wtedy pojawić się może także nietolerancja zimna, której wcześniej kobieta nie doświadczała. Tego rodzaju zmiany temperatury ciała nie zawsze są powodem do niepokoju, ale powinny być obserwowane. Również okres menopauzy może prowadzić do gwałtownego występowania naprzemiennych uderzeń gorąca i uczucia chłodu.
Jak zadbać o organizm, by uniknąć nawrotów dreszczy?
Aby ograniczyć nagły atak zimna i zapobiegać nawrotom dreszczy, warto zadbać o codzienną rutynę i odporność organizmu. Pomocne są:
● regularna aktywność fizyczna, która wspiera pracę układu krążenia i termoregulację;
● unikanie spożycia alkoholu w nadmiarze, które może powodować niekontrolowane wahania temperatury ciała;
● stosowanie zbilansowanej diety bogatej w niezbędne składniki odżywcze – w tym żelazo, cynk, witaminy z grupy B;
● dbanie o sen – brak snu osłabia odporność i zaburza funkcjonowanie układu nerwowego.
Warto też pamiętać, że niektóre przyjmowane leki mogą powodować dreszcze jako skutek uboczny. W takim przypadku należy skonsultować się z lekarzem i ewentualnie rozważyć zmianę terapii.
Źródła:
● R. Avner, Ostra gorączka, Pediatria po Dyplomie, 2009, t. 13, nr 5, s. 35–46.
● Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, Zapobieganie, rozpoznawanie i leczenie grypy, 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków.
● Wachnicka-Bąk, A. Lipińska-Opałka, A. Będzichowska, B. Kalicki, A. Jung, Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych, Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2014, nr 10, s. 25–31.
● Kuczkowski, Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2011, tom 5, nr 3, 287–294.
● Tkaczyk, Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek [w:] M. Tkaczyk, Stany nagłe. Pediatria, Medical Tribune Polska, Warszawa 2015, s. 493–500.
Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej, formy diagnozy lub zaleceń leczenia i nie mogą zastąpić badań lekarskich ani profesjonalnego doradztwa medycznego. Przed zastosowaniem jakichkolwiek procedur leczenia lub w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stanu zdrowia należy każdorazowo skonsultować się z lekarzem.
Porady
