Przewiana głowa lub przewianie jest potocznym określeniem na narażenie ciała na działanie niskiej temperatury. Najczęściej ma to miejsce jesienią i zimą, ale zdarza się również latem. Może ono prowadzić do przeziębienia i różnorodnych dolegliwości bólowych. Zobacz, jak sobie z nim poradzić.
Przewiana głowa
Przewiana głowa to sytuacja, w której następuje utrata ciepła przez organizm na skutek działania chłodnego powietrza. Gdy dochodzi do tego spadek odporności, organizm może być bardziej podatny na infekcję, ponieważ nie radzi sobie ze zwalczaniem chorobotwórczych czynników zewnętrznych, głównie drobnoustrojów obecnych w powietrzu (wirusów i bakterii) [1]. Wówczas może dojść do przeziębienia, czyli zapalenia błony śluzowej górnych dróg oddechowych [2].
Przewianiu sprzyja:
● przebywanie w pomieszczeniach z klimatyzacją
● podróżowanie samochodem lub pociągiem przy otwartym oknie
● ubranie niedostosowane do pogody
● wychodzenie z domu z mokrymi włosami
● zdejmowanie czapki lub szalika, gdy jesteśmy spoceni
Przewianie to sytuacja, która może zdarzyć się osobom w każdym wieku, także dzieciom. Wystarczy chwila nieuwagi, aby narazić organizm na działanie niekorzystnych czynników.
Jakie są skutki przewiania głowy?
Gdy na skutek przewiania głowy dojdzie do przeziębienia [3], pojawiają się następujące objawy [2, 4, 5, 6]:
● uczucie osłabienia i zmęczenie
● pogorszenie samopoczucia
● ból głowy
● ból gardła
● podwyższona temperatura ciała
● chrypka
● kaszel
● kichanie
● zatkany nos
● katar (nieżyt nosa)
Najczęściej do przeziębienia dochodzi w miesiącach jesienno-zimowych. Jest to czas, w którym zwiększa się aktywność patogenów, obniża się temperatura powietrza i więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach. Nie można jednak zapominać, że jesteśmy na nie narażeni także latem. Przewiana głowa może wywołać również ból mięśni szyi podczas poruszania i uczucie sztywności karku.
Objawy przewiania różnych części ciała
Objawy przewiania mogą dotyczyć różnych części ciała i manifestować się na wiele sposobów. Gdy do przewiania dochodzi w okolicy głowy i szyi, pacjenci często skarżą się na dolegliwości bólowe, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Przewianie szyi jest częstym problemem, szczególnie po narażeniu na strumień zimnego powietrza. Objawy przewiania szyi obejmują ból szyi nasilający się przy skręcaniu głowy, sztywność mięśni oraz ograniczenie zakresu ruchów. W przypadku przewiania szyi może dojść do bolesnego napięcia mięśni, które trwa nawet kilka dni. Aby uniknąć przewiania szyi, należy chronić tę część ciała przed zimnym wiatrem.
Ból karku często towarzyszy przewianiu karku i może promieniować do tyłu głowy. Kłujący ból w obrębie szyi znacznie utrudnia normalne funkcjonowanie. Przewianie barku objawia się bólem barku przy podnoszeniu ręki, a przewiane plecy charakteryzują się bólem pleców, który nasila się przy pochylaniu. Dotknięta skóra pleców może być nadwrażliwa na dotyk.
W niektórych przypadkach przewianie może prowadzić do powikłań wymagających dłuższego leczenia, takich jak zapalenie mięśni lub nerwobóle. Szczególnie wrażliwe są osoby zmagające się z przewlekłym stresem lub napięciem mięśniowym, u których nawet krótka ekspozycja na zimne powietrze może wywołać silny skurcz. U niektórych pacjentów pojawia się także ból promieniujący – z karku do ramienia lub pleców – co może utrudniać codzienne czynności i wymagać interwencji fizjoterapeuty. Objawy te bywają mylone z urazami mechanicznymi lub zapaleniem korzonków nerwowych. Dlatego warto obserwować swoje ciało i nie lekceważyć przedłużających się dolegliwości bólowych, nawet jeśli z pozoru wynikają one jedynie z „przewiania”.
Przewianie twarzy i przewianie ucha - groźne powikłania
Przewianie twarzy może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych. Ból twarzy spowodowany przewianiem bywa bardzo intensywny i może wskazywać na zapalenia nerwu trójdzielnego. W skrajnych przypadkach dochodzi do paraliżu twarzy, znanego jako porażenie Bella.
Przewianie ucha to kolejny problem wynikający z narażenia na strumień zimnego powietrza. Objawy przewiania ucha obejmują ból ucha, szumy uszne oraz zaburzenia równowagi. Długotrwałe narażenie na oddziaływanie strumienia zimnego powietrza może prowadzić do zapalenia ucha środkowego.
Powiększenie węzłów chłonnych często towarzyszy przewianiu i świadczy o reakcji układu odpornościowego. Węzły chłonne w okolicy szyi mogą być bolesne i wyczuwalne przy dotyku.
Leczenie farmakologiczne przewiania
Leczenie farmakologiczne przewiania opiera się głównie na stosowaniu leków przeciwbólowych zawierających paracetamol lub ibuprofen. Leki te pomagają złagodzić ból i obniżyć stan podgorączkowy. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie leków rozluźniających mięśnie.
Gdy przewianie organizmu prowadzi do stanu zapalnego, lekarz może zalecić preparaty o właściwościach przeciwzapalnych. Bolące miejsce można smarować maściami rozgrzewającymi, które poprawiają krążenie krwi i przynoszą ulgę.
Domowe metody i domowe sposoby na przewianie
Domowe metody radzenia sobie z przewianiem są często równie skuteczne jak farmakoterapia. Ciepłe okłady aplikowane na dotknięte obszary pomagają rozluźnić napięte mięśnie. Gorąca kąpiel z dodatkiem soli może złagodzić dolegliwości w całym organizmie.
Domowe sposoby na przewianie obejmują także:
● Unikanie przeciągów i miejsc z intensywnym nawiewem klimatyzacji
● Stosowanie ciepłych kompresów na bolące miejsce
● Delikatne masaże rozgrzewające
● Picie ciepłych napojów wspomagających układ odpornościowy
● Odpoczynek w ciepłym pomieszczeniu
Należy unikać nagłych zmian temperatury - nie wolno aplikować zimnej wody na rozgrzane ciało ani wychodzić na zewnątrz z wilgotną skórą. Ryzyko przewiania znacznie wzrasta przy takich zachowaniach.
Jak wygląda leczenie przewianej głowy?
Jeżeli przewianie głowy doprowadzi do przeziębienia, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. Terapia polega na łagodzeniu objawów. Zaleca się:
● odpoczynek [7]
● nawadnianie organizmu [7]
● stosowanie leków przeciwbólowych (np. zawierających paracetamol) [4]
● unikanie wyziębienia organizmu i zadbanie o komfort termiczny [7]
● unikanie przebywania w przeciągu
● stosowanie leków na kaszel i katar [7]
● stosowanie domowych sposobów na wzmocnienie odporności (właściwości immunomodulujące ma m.in. owoc dzikiej róży [7], czarny bez [7] i propolis [8])
W przypadku występowania bólu głowy i/lub mięśni szyi sugeruje się stosowanie leków przeciwbólowych, a także ciepłych okładów (wykonanych samodzielnie z użyciem termoforu). Zalecana jest także odpowiednia fizjoterapia. W tym celu najlepiej skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Kiedy przewianie wymaga konsultacji lekarskiej?
Przewianie organizmu zwykle nie wymaga wizyty u lekarza, jednak w niektórych przypadkach konsultacja jest konieczna. Niepokojące objawy to:
● Ból nieustępujący po lekach przeciwbólowych
● Objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia równowagi czy drętwienie
● Stan podgorączkowy utrzymujący się ponad 3 dni
● Podejrzenie przepukliny kręgosłupa przy silnym bólu pleców
● Paraliż twarzy lub asymetria mimiki
Rozwój przeziębienia po przewianiu również może wymagać wizyty u lekarza, szczególnie gdy dolegliwości znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie.
Profilaktyka - jak zapobiegać przewianiu?
Aby zapobiec występowaniu nieprzyjemnych objawów latem, należy zachować szczególną ostrożność podczas podróży autem z otwartym oknem i ograniczyć przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach. Zimą trzeba wzmacniać odporność i ubierać się stosownie do pogody. Organizm reaguje na nagłe zmiany temperatury osłabieniem, dlatego warto unikać narażenia na oddziaływanie strumienia zimnego powietrza.
Źródła:
- A. Kościej, U. Skotnicka-Graca, I. Ozga, Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2017, t. 98 (2), s. 110.
- A. Nowicka-Zuchowska, A. Zuchowski, Leczenie przeziębienia i grypy u dzieci, Lek w Polsce, 2019, t. 29, nr 11/12, s. 23-27 https://www.depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/17817/Leczenie%20przezi%C4%99bienia%20i%20grypy%20u%20dzieci.pdf?sequence=1&isAllowed=y (dostęp 22.02.2021).
- Cold temperature and low humidity are associated with increased occurence of respiratory tract infections https://www.resmedjournal.com/article/S0954-6111(08)00342-9/fulltext (dostęp 22.02.2021).
- A. Wawrzyniak, Racjonalna terapia ostrych infekcji górnych dróg oddechowych, Forum Medycyny Rodzinnej, 2011, t. 5, nr 5, s. 402.
- B. Arrol, Common cold https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2907967/ (dostęp: 22.02.2021).
- M. Mańka, Substancje lecznicze stosowane w przeziębieniu, Lek w Polsce, 2014, t. 23, nr 7-8, s. 21-34 http://m.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=54214f4fb229e (dostęp 22.02.2021).
- M. Rygalski, E. Zawisza, Postępowanie terapeutyczne w przeziębieniu, Lek w Polsce, 2015, t. 25, nr 9, s. 16-26.
- Ł. Szeleszczuk, M. Zielińska-Pisklak, P. Goś, Propolis - panaceum prosto z ula, Lek w Polsce, 2013, t. 23, nr 6-7, s. 32-39.
Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej, formy diagnozy lub zaleceń leczenia i nie mogą zastąpić badań lekarskich ani profesjonalnego doradztwa medycznego. Przed zastosowaniem jakichkolwiek procedur leczenia lub w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stanu zdrowia należy każdorazowo skonsultować się z lekarzem.
Porady
